ISO 261 · ISO 262
Metrik diş adımları: kaba ve ince diş tablosu
Diş adımı (P), vida dişinde iki komşu tepe arasındaki eksenel mesafedir ve milimetreyle verilir. Metrik kaba dişte her çapın tek bir standart adımı vardır; M10 cıvata 1,5 mm adımlıdır. İnce dişte aynı çap için daha küçük adımlar kullanılır ve ölçü M10×1,25 biçiminde yazılır. Kılavuz matkabı yaklaşık olarak çap eksi adımdır.
Metrik kaba diş adımları
| Ölçü | Diş çapı d mm | Adım P mm | Kılavuz matkabı ≈ d − P · mm |
|---|---|---|---|
| (M1,6) | 1,6 | 0,35 | 1,25 |
| (M2) | 2 | 0,4 | 1,6 |
| (M2,5) | 2,5 | 0,45 | 2,05 |
| M3 | 3 | 0,5 | 2,5 |
| (M3,5) | 3,5 | 0,6 | 2,9 |
| M4 | 4 | 0,7 | 3,3 |
| M5 | 5 | 0,8 | 4,2 |
| M6 | 6 | 1 | 5 |
| M8 | 8 | 1,25 | 6,75 |
| M10 | 10 | 1,5 | 8,5 |
| M12 | 12 | 1,75 | 10,25 |
| M14 | 14 | 2 | 12 |
| M16 | 16 | 2 | 14 |
| M18 | 18 | 2,5 | 15,5 |
| M20 | 20 | 2,5 | 17,5 |
| M22 | 22 | 2,5 | 19,5 |
| M24 | 24 | 3 | 21 |
| M27 | 27 | 3 | 24 |
| M30 | 30 | 3,5 | 26,5 |
| M33 | 33 | 3,5 | 29,5 |
| M36 | 36 | 4 | 32 |
| (M39) | 39 | 4 | 35 |
| M42 | 42 | 4,5 | 37,5 |
| (M45) | 45 | 4,5 | 40,5 |
| M48 | 48 | 5 | 43 |
| (M52) | 52 | 5 | 47 |
| M56 | 56 | 5,5 | 50,5 |
| (M60) | 60 | 5,5 | 54,5 |
| M64 | 64 | 6 | 58 |
KaynakAdımlar: ISO 261 metrik kaba diş serisi; DIN 933 ölçü verisi üzerinden. Parantezli ölçüler tercih dışıdır. Kılavuz matkabı d − P pratik kuralıyla hesaplanmıştır. FreeCAD Fasteners Workbench ölçü verisi (GPL-2.0; ölçü değerleri olgu, Yön Cıvata şemasında yeniden yazıldı), Yön Cıvata teknik veri seti sürüm 2026-10.
Yaygın ince diş adımları
| Çap | İnce diş ölçüleri | Kılavuz matkabı ≈ d − P · mm |
|---|---|---|
| M8 | M8×1 | 7 |
| M10 | M10×1 · M10×1,25 | 9 · 8,75 |
| M12 | M12×1,25 · M12×1,5 | 10,75 · 10,5 |
| M14 | M14×1,5 | 12,5 |
| M16 | M16×1,5 | 14,5 |
| M18 | M18×1,5 · M18×2 | 16,5 · 16 |
| M20 | M20×1,5 · M20×2 | 18,5 · 18 |
| M22 | M22×1,5 · M22×2 | 20,5 · 20 |
| M24 | M24×1,5 · M24×2 | 22,5 · 22 |
| M27 | M27×2 | 25 |
| M30 | M30×2 | 28 |
| M33 | M33×2 | 31 |
| M36 | M36×3 | 33 |
| M39 | M39×3 | 36 |
| M42 | M42×3 | 39 |
| M45 | M45×3 | 42 |
| M48 | M48×3 | 45 |
| M52 | M52×3 | 49 |
KaynakAdımlar: ISO 262 seçilmiş ince diş serisi; DIN 961 / ISO 8676 ölçü verisi üzerinden. FreeCAD Fasteners Workbench ölçü verisi (GPL-2.0; ölçü değerleri olgu, Yön Cıvata şemasında yeniden yazıldı), Yön Cıvata teknik veri seti sürüm 2026-10.
Sık sorulan sorular
M10 cıvatanın diş adımı kaçtır?
Metrik kaba dişte M10’un adımı 1,5 mm’dir. İnce diş seçenekleri M10×1,25 ve M10×1’dir.
Kılavuz için hangi matkap ucunu kullanmalıyım?
Pratik kural: matkap çapı = diş çapı − adım. M8 kaba diş için 8 − 1,25 = 6,8 mm. Malzemeye ve diş oranına göre küçük düzeltme gerekebilir.
İnce diş ne zaman tercih edilir?
Titreşimli ortamda, ince cidarlı parçalarda ve hassas ayar gereken yerlerde. İnce diş daha az gevşer ama hasara ve kirlenmeye daha duyarlıdır.