ISO 16047 · VDI 2230-1 · ISO 898-1

Sıkma torku hesaplama: ölçü, kalite sınıfı ve sürtünme

Sıkma torkunun büyük kısmı sürtünmeyi yenmeye gider; yalnızca küçük bir bölümü cıvatayı geren ön yüke dönüşür. Bu yüzden aynı cıvata yağlı ve kuru yüzeyde çok farklı tork ister. Hesaplayıcı, gerilme alanının yüzde 75’i kadar ön yük hedefler ve diş ile baş altı sürtünmesini ayrı ayrı hesaba katan standart formülü kullanır.

Sıkma torku hesaplayıcı

YAKLAŞIK SIKMA TORKU · M10 · 8.8 · μ 0,12

41N·m

Ön yük F: ≈ 25,2 kN
Gerilme alanı As: 58 mm²

Yaklaşık değerdir. Gerçek sürtünme ±%25 sapabilir; kritik bağlantıda üretici değeri veya VDI 2230 hesabı esastır.

Bu ölçüyü WhatsApp’tan sor

KaynakM_A = F · (0,16 · P + 0,58 · d₂ · μ_G + μ_K · D_Km / 2) — ISO 16047 / VDI 2230-1 tork–ön yük bağıntısı; F = 0,75 · σ · A_s; σ: ISO 898-1 deneme gerilmesi (8.8: 580 / 600, 10.9: 830, 12.9: 970 MPa), paslanmazda ISO 3506-1 R_p0,2; D_Km = (d_w + d_h) / 2, d_h: ISO 273 orta seri. FreeCAD Fasteners Workbench ölçü verisi (GPL-2.0; ölçü değerleri olgu, Yön Cıvata şemasında yeniden yazıldı), Yön Cıvata teknik veri seti sürüm 2026-10.

Sürtünme sınıfları (VDI 2230-1)

Sınıf	μ aralığı	Tipik yüzey / yağlama
A	0,04 – 0,10	Katı yağlayıcılı (MoS₂, grafit) kaplama ve macunlar
B	0,08 – 0,16	Fosfatlı ve yağlı, yağlı çinko kaplama — en yaygın sınıf
C	0,14 – 0,24	Kuru çinko kaplama, yağlı paslanmaz
D	0,20 – 0,35	Kuru paslanmaz, kuru sıcak daldırma galvaniz
E	≥ 0,30	Sürtünmesi yüksek kuru çiftler (ör. paslanmaz – alüminyum)

KaynakVDI 2230-1:2015 Ek A — sürtünme sınıfları ve tipik malzeme/yüzey/yağlama örnekleri (μ_G ve μ_K için).

Hazır değerler için sıkma torku tablosu, sınıfların dayanımı için kalite sınıfları.

Sık sorulan sorular

Sürtünme katsayısını nasıl seçerim?

Kuru, kaplamasız veya paslanmaz bağlantıda 0,16–0,20; hafif yağlı galvanizli cıvatada 0,12–0,14; montaj macunu kullanıldığında 0,08–0,10 civarı alınır. Emin değilseniz 0,12 referans değerdir.

Yağlı cıvatayı tablodaki torkla sıkarsam ne olur?

Sürtünme düştüğü için aynı tork çok daha yüksek ön yük üretir; cıvata akabilir veya kopabilir. Yağlı bağlantıda torku düşük sürtünme katsayısıyla yeniden hesaplayın.

Bu değerler bir mühendislik hesabının yerini tutar mı?

Hayır. Değerler yaklaşık ve ön seçim içindir. Kritik bağlantılarda üreticinin değeri veya VDI 2230 kapsamlı hesabı esas alınır.