DIN 338 · DIN 8039 · SDS
Matkap ucu seçimi: malzemeye göre uç tablosu
Matkap ucu seçimi, delinecek malzemenin sertliğine ve yapısına göre yapılır. Metalde HSS spiral matkap, paslanmaz çelikte kobaltlı HSS-Co uç, beton ve tuğlada karbür uçlu taş matkabı, ahşapta merkez sivri uçlu ahşap matkabı kullanılır. Yanlış uç hem deliği bozar hem ucu kısa sürede köreltir.
Malzemeye göre matkap ucu tablosu
| Delinecek malzeme | Uç türü | Standart / sistem | Makine | Çalışma notu |
|---|---|---|---|---|
| Yapı çeliği, demir, döküm | HSS spiral matkap (HSS-G taşlanmış / HSS-R haddelenmiş) | DIN 338 | Matkap, sütunlu matkap | Kesme yağı; çapa göre devir düşer |
| Paslanmaz çelik (304 / 316) | Kobaltlı HSS-Co (M35, %5 Co) | DIN 338 | Matkap, sütunlu matkap | Düşük devir, sürekli baskı, bol soğutma |
| Sert alaşım, yüksek dayanımlı çelik | Karbür (tungsten karbür) matkap | — | Sütunlu matkap, tezgâh | Titreşimsiz bağlama şart |
| Alüminyum, bakır, pirinç | HSS spiral matkap | DIN 338 | Matkap | Talaş kanalını sık boşaltın |
| Beton, tuğla, taş | Karbür uçlu taş matkabı | DIN 8039 | Darbeli matkap | Darbe açık; demir donatıda durun |
| Beton (ağır iş) | SDS-plus / SDS-max beton matkabı | SDS sistemi | Kırıcı-delici (pnömatik darbe) | Uç şaftı makine sistemine uygun olmalı |
| Ahşap, sunta, MDF | Ahşap matkabı (merkez sivri uçlu), kaşık / forstner | — | Matkap, vidalama | Çıkışta kıymık için altına takoz |
| Cam, seramik, fayans | Cam-seramik ucu (karbür mızrak uç) / elmas panç | — | Matkap (darbesiz) | Düşük devir, su ile soğutma |
| Sac ve ince levha | Kademeli (basamaklı) matkap | — | Matkap | Tek uçla farklı çaplar, çapaksız delik |
KaynakDIN 338 (HSS spiral matkap, normal seri), DIN 8039 (karbür uçlu taş matkabı), SDS-plus / SDS-max uç sistemleri; uç türü – malzeme eşlemesi matkap ucu üreticilerinin genel kullanım kılavuzlarıyla uyumludur. Devir ve ilerleme için uç üreticisinin değerleri esas alınır.
Matkap uçlarını Matkap Uçları kategorisinde, beton için uygun makineleri Matkap, Vidalama ve Kırıcı-Delici kategorisinde bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Paslanmaz çeliği hangi uçla delerim?
Kobaltlı HSS-Co (genellikle %5 kobalt, M35) uçla, düşük devir, yüksek baskı ve kesme yağıyla. Uç ısınıp renk değiştiriyorsa devir fazladır.
Betonu normal matkap ucuyla delebilir miyim?
Hayır. Beton için karbür uçlu taş matkabı (darbeli matkapta) veya SDS-plus uç (kırıcı-delicide) gerekir. Metal ucu betonda hemen körelir.
HSS-G ile HSS-R farkı nedir?
HSS-G taşlanmış (rektifiyeli) uçtur, daha hassas ve daha uzun ömürlüdür. HSS-R haddelenmiş uçtur, daha ekonomiktir ve genel işler içindir.