ISO 898-1 · ISO 3506-1
Cıvata kalite sınıfları: 4.6, 8.8, 10.9, 12.9 ve A2-70, A4-80
Cıvata kalite sınıfı, bağlantı elemanının taşıyabileceği yükü gösteren işarettir. Çelikte iki sayıdan oluşur: 8.8 sınıfında ilk sayı en düşük çekme dayanımının yüzde birini (≈800 MPa), ikinci sayı akma dayanımının çekme dayanımına oranını (0,8) verir. Paslanmazda A2-70 gibi işaretler çelik grubunu ve çekme dayanımının onda birini anlatır.
Çelik cıvata kalite sınıfları (ISO 898-1)
| Sınıf | Çekme Rm en az · MPa | Akma ReL / Rp0,2 en az · MPa | Deneme gerilmesi Sp MPa | Uzama A en az · % |
|---|---|---|---|---|
| 4.6 | 400 | 240 | 225 | 22 |
| 5.6 | 500 | 300 | 280 | 20 |
| 8.8 (d ≤ 16 mm) | 800 | 640 | 580 | 12 |
| 8.8 (d > 16 mm) | 830 | 660 | 600 | 12 |
| 10.9 | 1040 | 940 | 830 | 9 |
| 12.9 | 1220 | 1100 | 970 | 8 |
KaynakISO 898-1:2013 Bağlantı elemanlarının mekanik özellikleri — karbon ve alaşımlı çelik cıvatalar (en düşük değerler).
Paslanmaz cıvata sınıfları (ISO 3506-1)
| Sınıf | Çekme Rm en az · MPa | Akma Rp0,2 en az · MPa | Kopma uzaması en az · mm | Not |
|---|---|---|---|---|
| A2-50 / A4-50 | 500 | 210 | 0,6 d | Yumuşak tavlı |
| A2-70 / A4-70 | 700 | 450 | 0,4 d | Soğuk şekillendirilmiş; en yaygın |
| A2-80 / A4-80 | 800 | 600 | 0,3 d | Yüksek dayanımlı |
KaynakISO 3506-1:2020 Korozyona dayanıklı paslanmaz çelik bağlantı elemanlarının mekanik özellikleri (östenitik A2/A4, d ≤ M39).
Kalite işareti nasıl okunur?
8.8: 8 × 100 = 800 MPa en düşük çekme dayanımı; 0,8 × 800 = 640 MPa akma dayanımı. 10.9: 1000 MPa sınıfı (en az 1040), akma oranı 0,9. A2-70: A2 çelik grubu (AISI 304 benzeri), 70 × 10 = 700 MPa çekme dayanımı.
Somunda tek sayı kullanılır (8, 10, 12): somun, aynı sayıya sahip cıvatayla eşleştirilir. 8.8 cıvataya 8 sınıfı somun, 10.9 cıvataya 10 sınıfı somun.
Sık sorulan sorular
8.8 ile 10.9 arasındaki fark nedir?
10.9 sınıfı daha yüksek dayanımlıdır: en düşük çekme dayanımı 1040 MPa, akma dayanımı 940 MPa’dır. 8.8 sınıfında bu değerler M16’ya kadar 800 ve 640 MPa’dır. 10.9 daha yüksek sıkma torku ister ve kaynak, galvaniz gibi işlemlere karşı daha hassastır.
A2-70 mi A4-80 mi seçmeliyim?
A2 (AISI 304) genel dış ortam için yeterlidir; tuzlu su, klor ve kimyasal ortamda A4 (AISI 316) tercih edilir. Sondaki 70 ve 80, en düşük çekme dayanımının (700 / 800 MPa) onda biridir.
Daha yüksek sınıf her zaman daha mı iyidir?
Hayır. Tasarımda belirtilen sınıf kullanılmalıdır. Yüksek sınıflar daha gevrek olabilir ve kaplama sırasında hidrojen kırılganlığına daha açıktır. Emin değilseniz kullanım yerini yazın, birlikte seçelim.